Hỏi và đáp về Bệnh lao (TB)

Bệnh lao

  • Hỏi: Bệnh lao là gì?
    • Đáp. Bệnh lao (TB) gây ra bởi vi khuẩn có tên là Mycobacterium tuberculosis và thường gây bệnh ở phổi. Bệnh lao có thể chữa khỏi và phòng tránh được.
  • Hỏi. Nó lây truyền như thế nào?
    • Đáp.Vi khuẩn Lao lây từ người sang người qua đường không khí. Khi người bệnh lao phổi ho, hắt hơi hay khạc nhổ, họ đã phát tán vi khuẩn lao vào không khí. Một người chỉ cần hít phải một lượng nhỏ vi khuẩn lao cũng sẽ nhiễm lao. Khoảng một phần ba dân số thế giới có lao tiềm tàng, có nghĩa là những người này đã nhiễm vi khuẩn lao nhưng chưa phát triển thành bệnh lao và cũng không gây lây lan bệnh lao sang người khác.

      Khoảng 10% những người đã nhiễm vi khuẩn lao có nguy cơ phát triển thành bệnh lao trong cuộc đời của họ. Tuy nhiên ở những người có suy giảm miễn dịch như người nhiễm HIV, suy dinh dưỡng hoặc tiểu đường, hoặc những người nghiện thuốc lá sẽ có nguy cơ bị bệnh lao cao hơn so với những người khác.

      Khi một người bị bệnh lao, các triệu chứng như ho, sốt, ra mồ hôi ban đêm, sụt cân… có thể chỉ ở mức độ nhẹ trong vài tháng. Điều này có thể dẫn đến việc chậm tìm kiếm dịch vụ y tế gây ra việc tiếp tục lây lan trong cộng đồng. Một người bị bệnh lao có thể gây nhiễm vi khuẩn lao cho khoảng 10 – 15 người mỗi năm thông qua các hoạt động giao tiếp hàng ngày.
  • Hỏi. Làm thế nào để chữa trị bệnh Lao ?
    • Đáp. Nếu không có các biện pháp điều trị phù hợp thì 2/3 số người bị bệnh lao sẽ chết.

      Kể từ năm 1995, hơn 22 triệu người đã được cứu sống và 56 triệu người đã được chữa khỏi bệnh lao bằng các liệu pháp chữa trị được Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo. Bệnh lao tiến triển, nhậy với thuốc được chữa bằng trị liệu tiêu chuẩn 6 tháng với 4 loại kháng khuẩn dưới sự giám sát và hỗ trợ bệnh nhân của nhân viên y tế hoặc các tình nguyện viên đã được đào tạo.

      Phần lớn các ca bệnh lao là có thể chữa khỏi khi thuốc điều trị lao được sử dụng một cách hợp lí.
  • Hỏi. Tôi có thể đến đâu nếu tôi nghĩ rằng tôi bị bệnh lao?
    • Đáp.Việt Nam có một hệ thống chẩn đoán bệnh lao tại tuyến quận/huyện. Bạn có thể đến các trạm y tế xã/phường và sẽ được chuyển đến trung tâm y tế huyện hoặc bệnh viện đa khoa huyện để được chẩn đoán.

Bệnh lao kháng đa thuốc

  • Hỏi. Thế nào là bệnh lao kháng đa thuốc?
    • Đáp. Vi khuẩn gây ra bệnh lao có thể phát triển để kháng các loại thuốc thường dùng để điều trị bệnh. Lao kháng đa thuốc là bệnh lao đã kháng lại với ít nhất 2 thuốc là Isoniazid và Rifampicin, hai loại thuốc chống lao mạnh nhất.

      Nguyên nhân đầu tiên gây ra kháng đa thuốc là sự quản lí không tốt việc điều trị bệnh lao và lây từ người sang người. Phần lớn bệnh nhân lao sẽ được chữa khỏi nếu tuân thủ tốt liệu trình điều trị 6 tháng và theo dõi một cách nghiêm ngặt. Việc sử dụng không đúng hoặc không hợp lý thuốc chống lao hoặc sử dụng các thuốc kém hiệu quả và việc ngừng điều trị trước thời hạn sẽ làm cho vi khuẩn kháng thuốc, và chúng sẽ lây lan sang người khác, đặc biệt ở những nơi đông đúc như trại giam hay bệnh viện.
  • Hỏi. Làm thế nào để chúng ta ngăn chặn nó?
    • Đáp. Ở một số nước, việc điều trị lao kháng thuốc đang trở nên ngày càng khó khăn. Các phương pháp điều trị đều hạn chế và rất tốn kém, các thuốc khuyến cáo thì không phải lúc nào cũng sẵn có và bệnh nhân sẽ phải chịu nhiều tác dụng phụ của thuốc. Trong một số trường hợp có thể phát triển thành lao siêu kháng thuốc. Lao siêu kháng thuốc (XDR-TB) là một dạng lao kháng đa thuốc mà chỉ đáp ứng với rất ít các loại thuốc. Cho đến nay, đã có 92 quốc gia báo cáo có ca bệnh lao siêu kháng thuốc.

      Phương pháp ngăn chặn lao kháng thuốc là:
      • Chữa khỏi bệnh nhân lao ngay từ họ mới bị bệnh lần đầu
      • Đảm bảo việc chống nhiễm khuẩn phù hợp ở những nơi bệnh nhân điều trị
      • Đảm bảo việc sử dụng hợp lý các thuốc chống lao hàng hai để điều trị lao kháng thuốc
    • Năm 2012, ước tính có khoảng 3.800 bệnh nhâ lao kháng đa thuốc tại Việt Nam
  • Hỏi. Tôi có thể đến đâu nếu tôi nghĩ rằng tôi bị bệnh lao?
    • Đáp. Việt Nam có một hệ thống chẩn đoán bệnh lao tại tuyến quận/huyện. Bạn có thể đến các trạm y tế xã/phường và sẽ được chuyển đến trung tâm y tế huyện hoặc bệnh viện đa khoa huyện để được chẩn đoán