Bệnh lao

Thông tin cần biết

Các thông tin chính

  • Bệnh lao là nguyên nhân gây tử vong do tác nhân truyền nhiễm đơn lẻ lớn thứ hai trên thế giới sau HIV/AIDS.
  • Năm 2010, 8,8 triệu người bị bệnh lao và 1,4 triệu người tử vong do lao.
  • Tại Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới ước tính có khoảng 180.000 ca bệnh lao mỗi năm (199/100.000 dân).
  • Trên 95% số ca tử vong do lao trên toàn cầu xảy ra ở các nước có mức thu nhập thấp và trung bình.
  • Bệnh lao nằm trong số ba bệnh gây tử vong hàng đầu cho phụ nữ trong độ tuổi từ 15 đến 44.
  • Bệnh lao là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người có HIV, gây ra khoảng một phần tư tổng số ca tử vong ở nhóm người này.
  • Bệnh lao kháng đa thuốc đã xuất hiện tại hầu hết các quốc gia được khảo sát.
  • Ước tính số người mắc bệnh lao hàng năm đang giảm dần, dù với tốc độ rất chậm, cho thấy thế giới đang thực hiện đúng lộ trình đạt đến Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về đẩy lùi sự lan rộng của bệnh lao vào năm 2015.

Thực trạng

  • Việt Nam bắt đầu triển khai các hoạt động chống lao từ năm 1957 với việc thành lập Viện Chống Lao Trung ương (nay là Bệnh viện Phổi Trung ương). Chương trình Chống lao Quốc gia Việt Nam được thành lập năm 1986.
  • Chiến lược DOTS (về điều trị có kiểm soát trực tiếp) được áp dụng từ năm 1992
  • Năm 1995, Chính phủ Việt Nam tuyên bố phòng chống lao là ưu tiên quốc gia
  • Chương trình Chống lao Quốc gia đạt được độ bao phủ toàn bộ về địa lý vào năm 2000.
  • Chương trình Chống lao Quốc gia Việt Nam là một trong những chương trình thành công nhất về kết quả điều trị, với tỷ lệ điều trị thành công các ca bệnh lao AFB dương tính mới liên tục đạt trên 90% từ năm 1998.
  • Mặc dù đạt được kết quả này nhưng Việt Nam vẫn xếp thứ 12 trong số 22 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới.
  • Điều tra hiện mắc lao toàn quốc lần thứ nhất (2006-2007) cho thấy tỷ lệ hiện mắc lao AFB dương tính chung cho mọi lứa tuổi ở mức 145/100.000 dân.
  • Tổ chức Y tế Thế giới ước tính Việt Nam có khoảng 180.000 ca bệnh lao mỗi năm (199/100.000 dân).
  • Việt Nam cũng nằm trong nhóm 27 quốc gia có gánh nặng bệnh lao kháng đa thuốc (MDR-TB) cao chiếm khoảng 85% số ca bệnh lao kháng thuốc ước tính trên toàn cầu (3.500 ca lao kháng đa thuốc/năm).
  • Từ giữa thập niên đầu của thế kỷ này, tỷ lệ phát hiện lao (các thể) đã giảm khoảng 0,8% một năm và giảm 1,7% một năm đối với các ca bệnh lao AFB dương tính mới.

Ứng phó của Tổ chức Y tế Thế giới

  • Tổ chức Y tế Thế giới đã cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho Chương trình Chống lao Quốc gia Việt Nam từ năm 2002 đối với tất cả các hợp phần của chiến lược chống lao toàn cầu:
    • Tiếp tục mở rộng và tăng cường DOTS chất lượng cao;
    • Giải quyết Lao/HIV, lao kháng đa thuốc và nhu cầu của người nghèo và các nhóm dân cư dễ bị tổn thương;
    • Góp phần củng cố hệ thống y tế dựa trên hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu;
    • Thu hút sự tham gia của tất cả các nhà cung cấp dịch vụ;
    • Trao quyền cho người bệnh lao và cộng đồng thông qua các quan hệ đối tác;
    • Khuyến khích và thúc đẩy nghiên cứu.
  • Tổ chức Y tế Thế giới đã tham gia xây dựng Kế hoạch Phát triển Trung hạn giai đoạn 2007-2011 và Kế hoạch Chiến lược Quốc gia giai đoạn 2011-2015, cũng như các đề xuất dự án thành công lên Quỹ Toàn cầu phòng chống AIDS, Lao và Sốt rét.
  • Tổ chức Y tế Thế giới đang hỗ trợ cho Ban Điều phối Các đối tác Phòng chống Lao Việt Nam – một tổ chức tự nguyện của các đối tác thuộc khu vực công, xã hội dân sự và khu vực tư nhân/doanh nghiệp cam kết phối hợp hành động để phòng ngừa, chăm sóc và kiểm soát bệnh lao.