Chăm sóc chấn thương ngoại/trước viện
Thông tin cần biết
Các thông tin chính
- Chưa đầy 10% số nạn nhân bị tai nạn giao thông đường bộ được cấp cứu ban đầu tại hiện trường. (1)
- Chưa đến 10 tỉnh/thành phố có hệ thống dịch vụ cấp cứu y tế (EMS) chuyên trách trong khi số tỉnh/thành còn lại phải phụ thuộc vào những nguồn lực của bệnh viện.
- Chất lượng của công tác cấp cứu ban đầu còn kém với 50% số ca được xử trí không đúng cách. (1)
- Chưa đầy 10% số nạn nhân được hệ thống dịch vụ cấp cứu y tế chính quy chuyển đến bệnh viện với đa số bệnh nhân đến bệnh viện bằng xe tắc-xi hoặc xe máy.
Tình hình
- Theo Khảo sát Tai nạn thương tích Quốc gia năm 2010, tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông đường bộ là 15 người trên 100,000 người, hay hơn 13,000 người tử vong hàng năm do tai nạn giao thông đường bộ.
- Ước tính số người bị thương hàng năm là hàng trăm ngàn người.
- Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ tử vong và tai nạn thương tích giao thông đường bộ cao nhất trong khu vực.
- Số lượng nạn nhân được cấp cứu ban đầu tại hiện trường rất hạn chế, chỉ khoảng từ 6% đến 10%.
- Ngoài ra, theo một khảo sát những bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện Việt Đức Hà Nội trong những năm 2002 – 2004 thì có đến 50% số bệnh nhân được cấp cứu không đúng cách tại hiện trường.
- Dịch vụ chuyển bệnh nhân cũng hòan toàn hạn chế với chưa đến 10 tỉnh/thành có hệ thống EMS chính thức (hệ thống 115).
- Khả năng đáp ứng của hệ thống 115 bị hạn chế vì thiếu nhân viên được đào tạo và nguồn lực.
- Tại các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tắc nghẽn giao thông là một trở ngại chính nữa đối với việc đáp ứng nhanh chóng cho những vụ việc xảy ra.
Đáp ứng của TCYTTG
- Dự án Tăng cường dịch vụ sơ cấp cứu ngoài/trước viện tại Việt Nam do tổ chức Atlantic Philanthropies tài trợ,
- Mục đích tổng thể của dự án là nhằm hỗ trợ Chính phủ xác định được hệ thống cấp cứu ngoài/trước viện phù hợp nhất.
- Dự án được thực hiện từ năm 2009 – đến 2011. Dự đoán là mô hình này sẽ được phổ biến rộng rãi trên khắp Việt Nam.
- Mục tiêu:
- Tăng cường năng lực cung cấp cấp cứu cơ bản và chuyên sâu bằng việc xây dựng chương trình đào tạo cấp cứu ban đầu chuẩn và trang bị cho người tình nguyện những trang thiết bị thiết yếu.
- Củng cố hoạt động của hệ thống sơ cấp cứu chấn thương ngoại/trước viện thông qua một quy trình/hướng dẫn thực hiện quốc gia phù hợp.
- Thường xuyên theo dõi chất lượng dịch vụ cấp cứu ngọai/trước viện nhằm xác định những thiếu hụt để khắc phục.
- Hoạt động đã thực hiện:
- Xây dựng một chương trình đào tạo tập huấn quốc gia đạt tiêu chuẩn để đào tạo những nhân viên cấp cứu cơ bản và chuyên sâu;
- Thành lập một nhóm gồm 10 giảng viên cấp trung ương và thêm 50 người về sơ cấp cứu ban đầu tại 5 tỉnh/thành;
- Thành lập một mạng lưới gồm 3000 nhân viên cấp cứu được đào tạo tập huấn, bao gồm các nhân viên y tế xã và thôn bản và những người tình nguyện để cấp cứu nạn nhân do tai nạn giao thông đường bộ;
- Trang bị cho tất cả các nhân viên cấp cứu các bộ dụng cụ cấp cứu ban đầu được chuẩn hóa toàn quốc;
- Xây dựng hệ thống thông tin và giám sát cấp cứu chấn thương ngoại/trước viện;
- Xây dựng quy trình hoạt động và hành chính về cấp cứu ngoại/trước viện (bao gồm thông tin liên lạc và vận chuyển) để sử dụng tại các tuyến trung ương, tỉnh và huyện;
- Kết quả tính đến thời điểm hiện tại (2008-2011)
- 3000 người tình nguyện từ các huyện được lựa chọn ở 5 tỉnh đã được đào tạo tập huấn về cấp cứu ngoại/trước viện với chương trình đào tạo được xây dựng đặc thù và chuẩn hóa toàn quốc.
- Xây dựng một quy trình hoạt động chuẩn và đang được BYT nỗ lực triển khai rộng khắp toàn quốc để mở rộng công tác cấp cứu chấn thương ngoại/trước viện cho những nạn nhân chấn thương đường bộ.
- Trong vòng từ 2 đến 4 tháng sau khi hoàn thành tập huấn, công tác sơ cấp cứu đã được thực hiện cho 1363 người bệnh tại 5 tỉnh.
- Việc thực hiện mô hình sẽ tiếp tục trong các năm 2012 – 2013 để chuẩn bị cho việc đánh giá kết quả cuối năm 2013.
(1) Báo cáo nhập viện của Bệnh viện Việt Đức từ 2002-2004
