Sốt rét

Thông tin cần biết

Các thông tin chính

  • Tỷ lệ mắc sốt rét ở Việt Nam đã liên tục giảm, từ 2,8 ca /1.000 dân năm 1991 xuống 0,87 ca /1.000 dân năm 2001 và năm 2011chỉ còn 0,18 ca /1.000 dân.
  • Năm 2011 có 4 ca tử vong do sốt rét, so với 4.646 ca năm 1991 và 91 ca năm 2001.
  • Ước tính dân số Việt Nam năm 2011 là 88,2 triệu người, với khoảng 15,5 triệu người sống ở những vùng có sốt rét lưu hành (18% dân số).
  • Gần như tất cả các ca tử vong do sốt rét xảy ra ở khu vực Tây Nguyên.
  • Số ca mắc sốt rét kháng artemisinin ở Việt Nam đang ngày càng tăng.
  • Hiện nay Chương trình Phòng chống sốt rét quốc gia đã triển khai thực hiện Chiến lược quốc gia phòng chống và loại trừ sốt rét giai đoạn 2011-2020.
  • Những hoạt động chính bao gồm: mua thuốc diệt muỗi để phun và tẩm màn ngủ, thuốc chống sốt rét, giám sát, vật liệu và đào tạo.
  • Với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế Thế giới, đầu năm 2011 Kế hoạch quốc gia về ngăn chặn sốt rét kháng artemisinin đã được xây dựng phù hợp với các nguyên tắc hướng dẫn của Kế hoạch ngăn chặn kháng aretemisin toàn cầu (GPARC). Tuy nhiên cho tới nay kinh phí cấp cho Kế hoạch này còn ở mức rất thấp.
  • Bộ Y tế đã cấm sử dụng phác đồ đơn trị liệu artesunate để điều trị sốt rét, và hạn chế sản xuất thuốc sốt rét loại artesunate dưới dạng đơn trị liệu, một trong những yếu tố chính thúc đẩy sự phát triển của ký sinh trùng kháng thuốc.

Tình hình bệnh sốt rét

  • Năm 2011 có 45.588 ca sốt rét được ghi nhận, trong đó có 16.612 ca xác nhận mắc sốt rét.
  • 61% số ca xác nhận sốt rét là do ký sinh trùng Plasmodium falciparum gây ra. 14 ca tử vong do sốt rét được ghi nhận là bệnh nhân điều trị ở các bệnh viện.
  • Số liệu của Chương trình Phòng chống sốt rét quốc gia (NMCP) cho thấy trong giai đoạn từ 2000 đến 2010 số mắc sốt rét đã giảm 81% và số tử vong giảm 86%.
  • Tình trạng kháng thuốc chống sốt rét từ lâu đã là một vấn đề ở Việt Nam. Sốt rét kháng thuốc artemisinin được xác nhận đầu tiên ở tỉnh Bình Phước, Tây Nguyên, năm 2010.
  • Kế hoạch ngăn chặn sốt rét kháng thuốc đã nhanh chóng được xây dựng, song tới nay mới được cấp rất ít kinh phí từ ngân sách quốc gia.
  • Sốt rét vẫn là một vấn đề y tế công cộng quan trọng và Chương trình Phòng chống sốt rét quốc gia nhận được sự hỗ trợ chính trị mạnh mẽ; mới đây Bộ Y tế một lần nữa khẳng định sốt rét là một trong năm bệnh truyền nhiễm được quan tâm ưu tiên của Việt Nam.
  • Từ trước tới nay việc kiểm soát vector truyền bệnh sốt rét và bảo vệ cá nhân chủ yếu dựa vào việc sử dụng màn ngủ tẩm hóa chất diệt muỗi thông thường. Chính sách này đã được cập nhật, thông qua việc sử dụng loại màn ngủ tẩm hóa chất có tác dụng tồn lưu dài (LLINs) làm tiêu chuẩn quốc gia, mặc dù thay đổi này vẫn còn chờ được cấp kinh phí thực hiện.
  • Màn đơn tẩm hóa chất có tác dụng tồn lưu dài hay võng và màn võng tẩm hóa chất có tác dụng tồn lưu dài bổ sung đã được phát cho dân di biến động và người đi rừng khi cần thiết.
  • Phun tồn lưu hóa chất trong nhà (IRS) được áp dụng như biện pháp dự phòng thông thường ở một số vùng, đồng thời là biện pháp ứng phó bùng phát dịch. Khả năng đáp ứng khi có dịch được đánh giá là đủ.

Đáp ứng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) gồm:

  • Đáp ứng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) gồm:
    • o Hỗ trợ xác định các yếu tố nguy cơ dẫn đến sự phát triển kháng thuốc chống sốt rét trong những người cư trú và không cư trú ở tỉnh Bình Phước.
    • Hỗ trợ xây dựng Kế hoạch quốc gia giám sát và đánh giá (M&E) sốt rét;
    • Hỗ trợ duy trì các địa bàn trọng điểm cho nghiên cứu hiệu quả điều trị để theo dõi tình hình kháng artemisinin;
    • Hỗ trợ kỹ thuật và kinh phí cho việc triển khai chiến lược ngăn chặn kháng artemisinin;
    • Hỗ trợ giám sát tình hình kháng thuốc.