Chương trình đào tạo Dịch tễ học thực địa

Thông tin cần biết

Các thông tin chính

  • Dịch tễ học thực địa (FETP) là áp dụng các phương pháp dịch tễ học để giải quyết các tình huống bất ngờ về y tế khi cần phải điều tra thực địa nhanh chóng để có biện pháp can thiệp kịp thời.
  • Mục đích của Chương trình đào tạo Dịch tễ học thực địa ở Việt Nam là xây dựng năng lực thể chế có thể tự duy trì để đào tạo về Dịch tễ học thực địa cho cán bộ y tế dự phòng Việt Nam. Chương trình đào tạo tích hợp nỗ lực chung của Việt Nam để tăng cường năng lực giảm thiểu nguy cơ và tác động của dịch bệnh truyền nhiễm.
  • Mục tiêu cụ thể của Chương trình gồm 1) trang bị cho cán bộ y tế dự phòng những kỹ năng và năng lực cơ bản cho phòng chống và kiểm soát dịch bệnh; 2) tăng cường dịch vụ y tế dự phòng ở các tuyến huyện, tỉnh và trung ương; và 3) củng cố hệ thống dự phòng, kiểm soát và kịp thời ứng phó với các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng.
  • Chương trình FETP nhằm mục đích phát triển những kỹ năng và năng lực không thể dạy được ở trường học hoặc nơi làm việc. Hàng năm Chương trình có các khóa đào tạo đặc biệt với hai loại hình đào tạo sau:
    • Khóa Điều tra dịch tễ học thực địa 2 năm khai giảng năm 2009 là chương trình học bổng vừa học vừa làm dành cho cán bộ y tế dự phòng được tuyển chọn ở trung ương và địa phương.
    • Từ năm 2008 các khóa Điều tra dịch tễ học thực địa ngắn hạn (FESC) đã được tổ chức để đáp ứng nhu cầu đào tạo cho cán bộ y tế dự phòng tuyến tỉnh và huyện trên cả nước.
  • Các nhà Dịch tễ học thực địa có được kinh nghiệm và đóng góp cho kiến thức khoa học và dịch vụ y tế công cộng bằng cách nghiên cứu một loạt vấn đề y tế công cộng. Trong quá trình đào tạo họ sẽ:
    • Tiến hành điều tra dịch tễ và các nghiên cứu thực địa để hiểu và kiểm soát bùng phát dịch, cụm bệnh mạn tính và tác động đối với sức khỏe của thiên tai và các vấn đề sức khỏe môi trường
    • Tiến hành phân tích dịch tễ học và phân tích thống kê các bộ dữ liệu lớn và phức tạp
    • Thiết kế, triển khai và đánh giá các hệ thống giám sát dịch bệnh
    • Báo cáo nghiên cứu của họ trong các hội nghị khoa học và công bố trong các tạp chí y khoa

Tình hình dịch tễ học thực địa

  • Việt Nam có nhu cầu củng cố năng lực quốc gia giám sát và ứng phó với dịch bệnh để nhanh chóng phát hiện và ứng phó với các dịch bệnh mới nổi và các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng khác gây quan ngại cho quốc gia và quốc tế. Mục tiêu đó phù hợp với Chiến lược châu Á - Thái Bình Dương về các bệnh mới nổi (APSED) của Tổ chức Y tế Thế giới và Điều lệ Y tế Quốc tế (IHR 2005), và sẽ đạt được thông qua các mục tiêu cụ thể dưới đây:
    • Trang bị năng lực phòng chống và kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm cho cán bộ y tế dự phòng và các Viện khu vực;
    • Củng cố dịch vụ y tế dự phòng ở tuyến huyện, tỉnh và trung ương;
    • Củng cố hệ thống dự phòng, kiểm soát và kịp thời ứng phó với các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng.
  • Mục tiêu thứ nhất sẽ được giải quyết bằng cách điều chỉnh Dịch tễ học thực địa để đáp ứng nhu cầu mà Bộ Y tế đã xác định, đó là tăng cường nguồn nhân lực cho giám sát và kiểm soát dịch bệnh. Mục tiêu thứ hai và ba sẽ được giải quyết bằng cách tập trung chương trình đào tạo và các hoạt động thực địa vào những nhu cầu và ưu tiên do Cục Y tế Dự phòng và các Viện khu vực xác định.
  • Thành phần tăng cường dịch vụ trong chương trình đào tạo sẽ bao gồm: (a) biện pháp đáp ứng kịp thời và hiệu quả với tình trạng khẩn cấp như bùng phát dịch; (b) phân tích và giải thích số liệu giám sát để phục vụ xây dựng hành động và chính sách y tế công cộng; và (c) tiến hành nghiên cứu dịch tễ học về các vấn đề y tế đã được Bộ Y tế xác định.
  • Mục tiêu của thành phần củng cố hệ thống trong chương trình đào tạo sẽ được xác định cụ thể qua các báo cáo và khuyến nghị đưa ra trong bài tập của mỗi học viên, và sẽ bao gồm: (a) xây dựng hướng dẫn củng cố công tác giám sát thường xuyên, cảnh báo sớm, và các hệ thống đáp ứng dịch bệnh; (b) thể chế hóa phương pháp tiếp cận dựa vào bằng chứng để phục vụ cho xây dựng chính sách; và (c) mở rông quan hệ đối tác và liên kết ở cấp độ địa phương (VD. bác sĩ bệnh viện, hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu), tỉnh và trung ương (VD. giữa các bộ, ngành và các chương trình phòng chống bệnh cụ thể), và cấp độ quốc tế.

Đáp ứng của Tổ chức Y tế Thế giới

  • Phù hợp với Chiến lược châu Á - Thái Bình Dương về các bệnh mới nổi (APSED) của TCYTTG và Điều lệ Y tế Quốc tế (IHR 2005), mục tiêu của TCYTTG là tiếp tục hỗ trợ Việt Nam tăng cường và mở rộng năng lực thực hiện giám sát hiệu quả dịch bệnh truyền nhiễm và ứng phó bùng phát dịch trên cả nước cho cán bộ y tế dự phòng.
  • TCYTTG đã luôn là cơ quan chuyên môn hàng đầu hỗ trợ Bộ Y tế xây dựng và duy trì Chương trình FETP từ tháng 12/2006.
  • Cán bộ và chuyên gia kỹ thuật của TCYTTG đã hỗ trợ về chương trình và kỹ thuật cho chương trình FETP.
  • Sự lãnh đạo, vận động và huy động nguồn lực từ các nhà tài trợ và đối tác quốc tế của TCYTTG đã hỗ trợ cho việc xây dựng chương trình đào tạo tiếp theo giai đoan triển khai ban đầu.