Tổ chức Y tế Thế giới hoan nghênh đề xuất của chính phủ Việt Nam về việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá và đồ uống có đường

Hà Nội, ngày 18 tháng 9 năm 2017 - Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hoan nghênh kế hoạch của chính phủ Việt Nam về việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các sản phẩm thuốc lá và áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường.

Mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất hai phương án về thuế thuốc lá để lấy ý kiến công chúng. Phương án 1 là thực hiện một hệ thống thuế hỗn hợp bằng cách áp một khoản thuế tuyệt đối với thuốc lá ở mức 1000 đồng/bao, cộng thêm vào thuế suất tính theo tỷ lệ ở mức 75% vào năm 2020. Phương án 2 là duy trì hệ thống thuế tính theo tỷ lệ nhưng tăng mức thuế lên thành 80% vào năm 2020 và 85% vào năm 2021. Bộ Tài chính cũng đã đề xuất mức thuế 10% đối với các loại đồ uống có đường.

Tăng thuế thuốc lá để giảm tỷ lệ hút thuốc ở Việt Nam

Việc sử dụng thuốc lá có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và nền kinh tế của Việt Nam. Hút thuốc lá gây ra trên 40 000 ca tử vong mỗi năm tại Việt Nam. Tổn thất kinh tế từ các ca tử vong và bệnh tật do hút thuốc lá gây ra chiếm gần 1% tổng sản phẩm quốc nội của quốc gia mỗi năm.

Mức thuế và giá thuốc lá hiện nay ở Việt Nam vẫn còn thấp so với mức trung bình trên toàn cầu. Tỷ lệ thuế trong giá bán lẻ của thương hiệu thuốc lá phổ biến nhất tại Việt Nam hiện chỉ ở mức 35,7%, trong khi mức trung bình trên toàn cầu là 56.1%.

Tiến sỹ Kidong Park, Trưởng Đại diện Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, mặc dù ủng hộ việc thực hiện phương án 1, nhưng vẫn khuyến cáo mạnh mẽ việc cân nhắc thực hiện mức thuế suất tuyệt đối với thuốc lá cao hơn mức được đề xuất trong phương án 1. Ông cho biết: “Dự kiến tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới trưởng thành sẽ giảm 3% nếu Việt Nam áp dụng mức thuế suất tuyệt đối 2000 đồng/bao”.

Việc tăng thuế thuốc lá sẽ góp phần thực hiện mục tiêu của Chiến lược Quốc gia phòng, chống tác hại của thuốc lá đó là giảm tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới trưởng thành từ 45,3% trong năm 2015 xuống còn 39% vào năm 2020.

Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường giúp giảm tỷ lệ béo phì ở trẻ em

Trẻ em thừa cân và béo phì có nguy cơ cao bị mắc các bệnh nghiêm trọng như tiểu đường tuýp 2, huyết áp cao, hen suyễn và các vấn đề hô hấp khác, rối loạn giấc ngủ và bệnh gan. Bệnh béo phì ở trẻ em cũng làm tăng nguy cơ béo phì khi trưởng thành, và tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm (BKLN), tử vong sớm và tàn tật khi ở tuổi trưởng thành.

Để ngăn chặn sự gia tăng của bệnh béo phì và tiểu đường cũng như giảm số ca tử vong sớm do các bệnh không lây nhiễm gây ra, WHO khuyến cáo giảm lượng đường tự do xuống dưới 10% tổng năng lượng nạp vào mỗi ngày ở người lớn và trẻ em. Áp thuế đối với đồ uống có đường là một lựa chọn chính sách chi phí thấp và hiệu quả cao nhằm giảm mức tiêu thụ đường tự do trong cộng đồng.

Mặc dù tiến sỹ Park ủng hộ đề xuất thuế đối với đồ uống có đường, ông khuyến cáo mạnh mẽ việc áp thuế sao cho mức giá tăng thêm 20%, lý tưởng là tăng một lần ngay từ đầu hoặc tăng dần từng bước, để tạo được tác động có ý nghĩa đối với mức tiêu dùng và mang lại lợi ích đối với sức khỏe. Ông cũng nhấn mạnh “Chính phủ nên chủ động thực hiện các biện pháp toàn diện nhằm hạn chế nguy cơ béo phì và các bệnh không lây nhiễm. Trong đó chính sách thuế là một trong số những biện pháp chi phí thấp hiệu quả cao”.

Để biết thêm thông tin về các khuyến cáo của WHO liên quan đến kiểm soát thuốc lá và kiểm soát tiêu dùng sản phẩm đường tự do, xin hãy truy cập trang web của WHO ở địa chỉ dưới đây: